جايگاه وكيل | وکیل دادگستری | نقش وکیل

 جايگاه وكيل | وکیل دادگستری | نقش وکیل

وكیل باید در تمامی مراحل كنجكاو باشد. جایگاه وکیل تنها در آخرین جلسه رسیدگی نیست .اظهار نظر وکیل نباید تنها به آخرین جلسه رسیدگی محدود شود.

1 - دادستان در رسیدگی تفتیشی دادسرا اعلام نظر کرده و بررسی مقدماتی را انجام می دهد سپس پرونده در محکمه مطرح شده و در آنجا است که وکلای دادگستری امکان دفاع را دارند.
در شکل و شیوه فعلی وکلای دادگستری در مرحله تحقیقات مقدماتی و دادسرا تنها حضور دارند و در پایان مرحله تحقیق اگر نکته ای را لازم ببینند می توانند اظهار کنند.
با این شیوه اثر بر اظهار رای آن وکیل دادگستری کمرنگ می شود و در همین امر نیز اختلاف است که آیا پایان مرحله رسیدگی، منظور پایان هر جلسه رسیدگی یا زمانی که بازپرس یا دادیار می خواهد قرار صادر کند باید نظر وکیل را اخذ کرد.

2 - همواره امکان اشتباهات هر چند اندک توسط ضابط وجود دارد و حضور یک وکیل با تجربه در کنار مجموعه رسیدگی کننده می تواند نقش موثری را در پرونده ایفا کند.

3 - اگر نقش وکیل را آنقدر کمرنگ ببینیم که نتواند اظهار نظری در جلسات کند و بگوییم شما تنها در پایان مرحله رسیدگی اختیار اظهار نظر داری و اینکه همراه موکل در جلسه رسیدگی حاضر شوی بدیهی است که نمی تواند چندان نقش موثری در روند رسیدگی به پرونده داشته باشد.

4 - در پرونده های قتل بیشتر حقوقدانان، وکلا و حتی قضات این نظر را دارند که اگر توانستیم در 48 ساعت اول پرونده را به نفع مطلوبی بررسی و ادله را جمع آوری کنیم برای این پرونده می تواند رای خوبی صادر شود و در غیر این صورت بسیار سخت است که به نحو شایسته احقاق حق کنیم.

5 - در صنف وکلا نیز مانند تمام صنوف ممکن است افرادی باشند که قانون را به شیوه صحیح رعایت و اجرا نکنند اما این سبب نمی شود که بگوییم کل وکلا این گونه هستند یا اگر قوانینی را تصویب می کنیم آنقدر سخت گیرانه باشد که نقشی برای آنان در پروسه رسیدگی قائل نشویم.

6 - وکلای دادگستری به موجب قانون اساسی، ابزار دفاعی مردم برای احقاق حق هستند و اگر وکیل دادگستری استقلال نداشته باشد و بترسد که در یک جرم در حضور قاضی دفاعی کند با وی برخورد شود، حقوق موکلان وی تضعیف می شود.
وکیل دادگستری باید به دور از هر بیم و هراسی به دفاع از موکل بپردازد و این را به خاطر داشته باشیم که ابزار وکیل دادگستری تنها قانون داخلی یا کنوانسیون هایی که بنابر تصویب مجلس، ایران به آن پیوسته و در حکم قانون داخلی است.

7 - شهروندان باید اطمینان داشته باشند که وکلای دادگستری به عنوان ابزار دفاع دارای استقلال هستند و بدون هر واهمه ای از آنان دفاع می کنند . کانون وکلای دادگستری دارای دادسرا و دادگاه انتظامی و کمیسیون های بازرسی است که مسائل را از نزدیک رصد و گزارشات مردمی را دریافت می کند و بارها و بارها از مقامات دادگستری باید خواسته شود که اگر وکیلی تخلف می کند گزارش دهند.

8 - هیچ گاه اجازه ندهیم یک وکیل متخلف شان این جامعه را زیر سئوال ببرد و باعث تعمیم عملکرد خود به جامعه 2 هزار و 500 نفره وکلا شود.

جایگاه وكیل در لایحه وکالت دادگستری :

1 - از زمان تصویب ماده ۱۸۷ و صدور پروانه های وكالت برای خیل متقاضیان بر اساس این قانون ، همواره یكی از نگرانی ها و دغدغه های اصلی جامعه وكالت پیدا كردن راه كاری برای حفظ استقلال خدشه دار شده وكالت و تحكیم و تثبیت اعتبار قانونی كانون در اداره امور وكلاء از تمامی جهات بوده است .
شاهد مثال : مقالات بی شمار و مذاكرات بی انتهای دست اندركاران علم حقوق و فن وكالت .

2 - یكی از راه كارهای ممكن و عملی برای به جوی آوردن آب از دست رفته ( صرف نظر از آنچه تا كنون پیش آمده ! ) ، تصویب قانونی جامع و مانع برای وكالت بوده و هست اما این موضوع كه قانون مورد انتظار برای جمع كردن شاغلین به شغل وكالت در زیر یك بیرق ، باید اصول و اهداف كلی حافظ استقلال وكالت و صیانت از آن در برابر خطرات بالقوه را در خود داشته باشد و از این حیث از قوانین سابق بسیار مترقی تر باشد ، مورد خواست تمام كسانی است كه به شغل وكالت اشتغال یافته یا خواهندیافت اعم از وكیل پایه یك یا ۱۸۷ .

3 - با این حال جز سخن گفتن به فراوانی در این باب ، تا این لحظه هیچ اقدامی از ناحیه كانون ها ، اتحادیه یا دستگاه قوانگذاری صورت نگرفته و گزینش هر ساله وكلای مشاور ماده ۱۸۷ نیز به خودی خود باعث هرچه كمرنگ تر شدن صفت استقلال در جامعه وكالت شده است .

4 - انتشار لایحه وكالت دادگستری در سایت اتحادیه كانون های وكلاء ، محكی دیگر است بر وكلا و جامعه وكالت تا میزان احساس مسئولیت آنان را در قبال سرنوشت خویش بشناسیم و بدانیم آنان كه دستشان می رسد آیا كاری می كنند یا ... ؟
صرف نظر از اینكه چنین لایحه ای تدوین شده یا خیر ؟ درچه مرحله ای از قانونگذاری است ؟ و یا اینكه چه كسانی آن را تدوین كرده اند ؟ به نظر میرسد كه كار نقد و بررسی دانه به دانه ی مواد لایحه حاصل عملی چندانی نداشته عملی است به مانند نقاشیِ بند ایوانیِ كه از پایِ بست ویران است ! بدین سبب از طرح پیشنهاد اصلاحی یا الحاقی برای مواد صرف نظر كرده به گونه ای دیگر سخن گفته شده است .

5 - آنچه كه در این نوشته می آید نگاهی است كوتاه به لایحه وكالت دادگستری در زمینه نقش وكلا در سرنوشت خود !


ماده ۱ لایحه وكالت دادگستری وكالت را حرفه ای مستقل و وكیل را فردی مجاز دانسته كه با همكاری و مشاركت با قوه قضائیه در دستیابی به حاكمیت قانون فعالیت كند .

اكنون سعی بر آن است كه با بررسی ساختار اركان كانون و شیوه صدور پروانه و اداره امور كارآموزان و وكلاء در مواد لایحه ، عبارت استقلال و مجاز آن چنان كه مراد تدوین كنندگان لایحه بوده ، استخراج گردد .

جایگاه وكیل و بحث صدور پروانه كار آموزی تا دریافت پروانه وكالت :

در قریب به اتفاق مجامع صنفیِ وكلاء همواره داد سخن داده شده كه وكیل و قاضی دو بال یك فرشته هستند كه برای دستیابی به آسمان عدالت باید با هم یك آهنگ موزون را بنوازند : عدالت ، حاكمیت قانون

هیچكس منكر رعایت و اجرای این تكلیف اخلاقی ، شرعی و قانونی نیست اما در عین حال یك وكیل نكته بین همواره دو نگرانی در پیش روی دارد :

اول : بیم رعایت و اجرای تكلیف دفاع از حقوق موكل در سایه فن و آئین دفاع ، كه ضرورتا و فی نفسه ممكن است حقی را برای موكل ایجاد كند .جایگاه وكیل ونگرانی او/ دوم : بیم وكیل از آینده و سرنوشت خویش در قبال ایستادگی و مقاومت در برابر قدرت حاكمه .

هر چند اولی را بحثی نظری و در عین حال بسیار ظریف بپنداریم اما در عمل دیر یا زود همین بحث نظری ظریف ، گریبان هر وكیلی را خواهد گرفت ؛ اگر به راه مطلق عدالت برود به چاه موكلی كه به ظاهر صاحبِ حقِ بوده و از حقِ ظاهری او آنچنان كه باید دفاع نشده و اكنون شاكی است ،خواهد افتاد و اگر دام فریبایِ موكل را به آئین وكالت بگستراند بر سر پل صراط گرفتار خواهدآمد و این جنگ بین اخلاق و وظیفه است كه شاید پایانی نداشته باشد !

با این حال من نگرانی دوم را بسیار ملموس تر و آشكارتر از اولی می بینم زیرا گرفتار شدن در وادی بیم دوم می تواند نگرانی اول را هم با خود داشته باشد !

به دیگر سخن اثرِ بیم از سرنوشت خود ، گاه می تواند دنیای وكیل ، گاه آخرت وی و گاه هر دو را تباه كند.اگر لایحه را به صورت سطحی مطالعه كنیم درخواهیم یافت كه این بیم و نگرانی از زمان درخواست صدور پروانه كارآموزی آغاز شده و تا آخرین لحظات كاری عمر یك وكیل ، كه قریب به اتفاقِ موارد همان عمر طبیعی وی نیز می باشد ، ادامه خواهد یافت .


نظر کاربران